Markmið skólastarfs
við Fjölbrautaskóla Vesturlands
og niðurstöður mats á einstökum þáttum þess
Stjórn skólans | Starf kennara | Starf annarra en kennara | Deildir | Húsnæði | Skrifstofa | Bókasafn | Heimavist | Mötuneyti | Tölvukerfi | Samskipti | Skólareglur | Félagslíf | Námsráðgjöf | Umsjónartímar og upplýsingastreymi | Námsárangur og skólasókn | Nýting á kennslu og brottfall | Niðurlag
Innra mat við Fjölbrautaskóla Vesturlands er kerfisbundið með þeim hætti að matinu er skipt í nokkra þætti og miðað við að á hverju fimm anna tímabili séu þeir allir teknir til skoðunar, sem þýðir að hver þáttur er tekinn fyrir tvisvar á hverju fimm ára tímabili. Hér á eftir eru örstutt yfirlit yfir mat á hverjum þætti og viðbrögð við niðurstöðum þess.
Bókstafir innan sviga aftan við fyrirsagnir tengja einstaka þætti við matskerfi sem var mótað á vorönn 2003 og verður endurskoðað á vorönn 2005.
1. Stjórn skólans (C)
Stjórn skólans er metin á 5 anna fresti. Mat var síðast unnið á vorönn 2004. Bæði voru lagðar kannanir fyrir nemendur og starfsmenn. Framkvæmd og úrvinnsla á könnun meðal starfsmanna var í höndum Steinunnar Evu Þórðardóttur kennara en aðstoðarskólameistari sá um að leggja spurningar fyrir nemendur og vinna úr þeim.
Spurningalistinn sem Steinunn lagði fyrir starfsfólk skólans er unninn upp úr lista sem var þróaður við Fjölbrautaskóla Suðurnesja. Þessi spurningalisti er langur og spurt er um mjög mörg mismundandi atriði.
Þetta mat á stjórn skólans snýst ekki um að leiða í ljós hve vel þeir ná sínum mikilvægustu markmiðum, sem eru að stjórna skólanum þannig að nemendur hans hljóti sem besta menntun og fé sem skólinn fær á fjárlögum nýtist sem best í þágu nemenda. Þau markmið sem um er að ræða í könnun meðal starfsmanna snúast um samskipti skólameistara, aðstoðarskólameistara og áfangastjóra við aðra starfsmenn og hve vel þessum þrem stjórnendum tekst að vera leiðtogar starfsmannahópsins. Þessi markmið þarf að skilgreina nánar. Þau markmið sem um er að ræða í könnun sem lögð var fyrir nemendur varða aðgengi þeirra að stjórnendum og hversu ánægðir þeir eru með framkomu stjórnenda og þá úrlausn sem þeir fá þegar þeir leita til stjórnenda.
Niðurstöðurnar benda til að starfsfólk sé almennt fremur ánægt með stjórn skólans (um 75% svarenda kvaðst mjög ánægður eða frekar ánægður með almenna stjórnun skólans, 25% segjast fremur óánægð eða ekki viss og enginn merkti við að hann sé mjög óánægður).
Tafla 1 sýnir helstu niðurstöður um viðhorf starfsmanna til almennrar stjórnunar skólans (gögn um einstaka stjórnendur og verkefni þeirra eru í skýrslu Steinunnar Evu).
Minna en 2/3 hlutar starfsmanna eru ánægðir með þau atriði sem spurt er um í línum númer 1, 5, 6, 8 og 15.
Nemendur virðast ekki eins ánægðir þar sem aðeins 60% segja að viðmót stjórnenda sé gott eða mjög gott og 8% að það sé slæmt eða mjög slæmt. 62% nemenda segja að stjórnendur bregðist vel eða mjög vel við erindum sem komið er með til þeirra og 10% að þeir bregðist illa eða mjög illa við. Um 11% nemenda álíta erfitt eða mjög erfitt að ná sambandi við stjórnendur og 59% að það sé mjög auðvelt eða fremur auðvelt. Almennt má segja að um 10% nemenda sé óánægður með aðgengi að stjórnendum, viðmót þeirra og viðbrögð.
Viðbrögð stjórnenda við niðurstöðum úr könnun meðal nemenda hafa engin verið. Eðlilegt er að nokkur hluti nemenda (t.d. þeir sem fá áminningu frá stjórnendum vegna slakrar mætingar, slæmrar hegðunar eða lítillar ástundunar) sé ekki ánægður með samskipti sín við stjórnendur og því er erfitt að meta hvort svör nemenda gefa tilefni til viðbragða af einhverju tagi.
Viðbrögð stjórnenda við niðurstöðum úr könnun meðal starfsmanna eru á þá leið að:Tafla 1
- Reynt hefur verið að bæta úr atriðum 1 og 6 með því að hefja umræðu um markmiðssetningu fyrir skólann til næstu ára. Sú umræða hefur farið fram á almennum kennarafundum, deildarstjórafundum og á fagkennarafundum í einstökum deildum. Mál standa þannig núna að hugmyndir sem kynntar hafa verið og ræddar eru til úrvinnslu og markmið til næstu 3 anna verða ákveðin í byrjun árs 2005
- Reynt hefur verið að bæta úr atriðum 8 og 15 með því að skólameistari og aðstoðarskólameistari sitji við og við fagkennarafundi í deildum skólans (a.m.k. einn fund á ári í hverri deild).
- Varðandi atriði 5 er í ráði að skerpa reglur um undir hvaða kringumstæðum kennarar geta fengið leyfi á skólatíma.
Hversu ánægð(ur) ert þú með eftirfarandi atriði:
Hve margir merktu við „frekar ánægður“ eða „mjög ánægður“
1
Framtíðarsýn stjórnenda á skólastarfið
54%
2
Metnað stjórnenda fyrir hönd skólans
69%
3
Skipulagningu stjórnenda á skólastarfinu
70%
4
Viðleitni stjórnenda til að hafa jákvæð áhrif á skólastarfið
67%
5
Viðbrögð vegna forfalla starfsmanna
56%
6
Hvernig stjórnendur fylgja ákvörðunum eftir
58%
7
Hvatningu stjórnenda til lifandi umræðu um skólastarfið
66%
8
Samráð við starfsmenn um rekstur og ráðstöfun fjár
44%
9
Umhyggju stjórnenda fyrir hagsmunum starfsmanna
69%
10
Undirbúning stjórnenda að upphafi skólastarfs
89%
11
Fyrirkomulag skólasetningar
82%
12
Einkunnaafhendingu
93%
13
Prófsýningu
82%
14
Útskriftarathöfn
89%
15
Upplýsingastreymi frá stjórnendum til kennara
58%
16
Hversu ánægð(ur) ertu með almenna stjórnun skólans?
75%
2. Starf kennara (D)
Starf kennara er metið á hverri önn og um það bil fjórðungur hópsins tekinn fyrir í hvert skipti. Matið er unnið af aðstoðarskólameistara. Samantekt um þetta mat birtist síðast á haustönn 2003. Niðurstöður um mat á einstökum kennurum eru ekki birtar.
Markmið með mati á kennurum eru skilgreind í fjórum liðum:
- Finna í hverju styrkur kennara er fólginn og hvað aðrir geta lært af honum.
- Finna hvað í vinnubrögðum eða fari kennara þarf að bæta eða laga.
- Benda á kringumstæður eða orsakir sem koma í veg fyrir að starf kennara skili góðum árangri.
- Hjálpa kennurum að gagnrýna eigin störf og starfsaðstæður á uppbyggilegan hátt.
Niðurstöður mats á kennurum benda til að störf kennara séu að jafnaði vel unnin.
Tölfræðileg úrvinnsla á svörum nemenda við spurningum, sem lagðar eru fyrir þá í tengslum við mat á kennurum, sýnir að nokkur atriði hafa mjög sterka fylgni við hversu vel nemendum þykir kennara takast verk sitt. Þessi atriði hafa verið kynnt fyrir kennurum og má segja að sú kynning sé það eina sem gert hefur verið til að ná markmiði númer 1.
Viðbrögð skólastjórnenda við mati á starfi kennara eru á þá leið að þegar að kennari hefur gengist undir mat og fengið skýrslu þar sem niðurstöður þess eru dregnar saman ræðir skólameistari við hann og þá er farið yfir hvort einhverju sé ábótavant og hvernig hægt sé að bæta úr því. Með þessu móti er unnið að markmiðum númer 2, 3 og 4. Enn vantar nokkuð á að matið þjóni markmiði númer 1 sem skyldi og því er ástæða til að leita leiða til að kennarahópurinn geti betur lært af þeim sem skara fram úr.
3. Starf annarra en kennara (E)
Starf annarra en kennara er metið á 5 anna fresti. Slíkt mat var síðast unnið á haustönn 2003, en þá bjuggu Anna Margrét Sveinsdóttir og Erla Sigurfljóð Olgeirsdóttir til spurningalista sem var lagður fyrir aðra starfsmenn en kennara. Matið byggðist aðeins á svörum starfsmanna og var fremur sniðið til að leiða í ljós hversu ánægðir þeir sjálfir eru með starfsumhverfi sitt en hversu góðum árangri vinna þeirra skilar.
Markmið þessa mats voru ekki vel skilgreind og á því þarf að ráð bót áður en það verður unnið að nýju. Þau markmið sem má lesa út úr spurningunum sem lagðar voru fyrir tengjast einkum starfsánægju og samskiptum. Niðurstöður könnunarinnar benda til að þessir þættir séu í nokkuð góðu lagi. Meðal annars kom fram að:
- Allir þeir 15 sem svöruðu sögðu já þar sem spurt var: Veistu til hvers er ætlast af þér í starfi þínu?
- 13 sögðu já og enginn nei þar sem spurt var: Hefur þú gott vald á starfi þínu? og Hefur þú góða yfirsýn yfir starf þitt?
- 7 sögðu alltaf, 7 sögðu oft og 1 sagði sjaldan þar sem spurt var: Ertu ánægð(ur) með umhverfi og aðbúnað á vinnustað?
Við spurningu um tækifæri til endurmenntunar voru svör ekki eins jákvæð því aðeins 4 sögðu já og 5 sögðu nei þar sem spurt var: Finnst þér stjórnendur skólans hvetja þig/gefa þér færi á að sækja endurmenntun í þínu fagi/starfi?
Viðbrögð við þessum niðurstöðum hafa verið þau helst að skólameistari hefur rætt við hvern starfsmann. Niðurstöður hafa ekki gefið tilefni til annarra viðbragða enda eru markmið ekki nógu vel skilgreind til að hægt sé að ákvarða hvað vantar á að þau hafi náðst.
4. Deildir (F)
Mat á aðstöðu, aðbúnaði, kennslu, námsmati og árangri í einstökum deildum og fögum fer fram á fimm anna fresti, í fyrsta sinn á vorönn 2005. Þetta er eini matsþátturinn sem ekki hefur verið unninn nú í lok haustannar 2004 og eru honum því ekki gerð skil í þessari skýrslu.
5. Húsnæði (G)
Húsnæði og aðbúnaður/aðstaða eru metin á 5 anna fresti. Slíkt mat var síðast unnið á haustönn 2003 af Pétri Óðinssyni umsjónarmanni húsnæðis og Sigurgeiri Sveinssyni kennara. Þeir fóru yfir allar kennslustofur skólans og könnuðu hvort þær uppfylltu eðlilegar kröfur, m.a. um:
- Lýsingu
- Lofræstingu
- Hljómburð
- Húsgögn
- Geymsluaðstöðu
- Aðgengi að nemendum
- Tæki og búnað (sýningartjöld, myndvarpa, sjónvörp, skjávarpa)
- Ástand húsnæðis (m.a. málningar, gólfefna, glugga, gluggatjalda)
Þótt markmið hafi ekki verið skilgreind sérstaklega eru þau nokkuð ljós. Niðurstöður um hvað er í lagi og hverju er ábótavant eru einnig skýrar. Meðal þess sem helst var fundið að er að:
- Aðstaða til raungreinakennslu er óviðundandi.
- U101 til U106 eru stofur í bráðabrigðahúsnæði.
- M201 og M203 eru í geymsluhúsnæði og brunavörnum ábótavant.
- Í nokkrum kennslustofum er loftræsting léleg (B101, B102, B204, C108).
- Sums staðar er hljómburður ekki nógu góður (C101, C103, C105, C107).
Viðbrögð við þessum niðurstöðum ber að skoða í ljósi þess að nýtt kennsluhúsnæði er í byggingu og þegar það verður tekið í notkun verður bætt úr atriðum 1, 2 og 3. Vandamálin sem nefnd eru í töluliðum 4 og 5 eru enn óleyst.
6. Skrifstofa (H)
Þjónusta skrifstofu er metin á 5 anna fresti, síðast á vorönn 2004. Matið var unnið af aðstoðarskólameistara. Lagðir voru spurningalistar fyrir alla kennara og handahófsúrtak úr hópi nemenda.
Markmið hafa ekki verið skilgreind en af spurningalistunum sem voru lagðir voru fyrir má ráða að einkum sé um tvenns konar markmið að ræða annars vegar að nemendur og kennarar geti gegnið að þjónustu skrifstofunnar og fengið þar upplýsingar og aðstoð sem skrifstofunni ber að veita og hins vegar að þeim finnist þeir mæta góðu viðmóti þegar þeir leita til skrifstofunnar.
Niðurstöður eru á þá leið að 97% nemenda sem lentu í úrtakinu og allir kennararnir sögðust nýta þjónustu skrifstofunnar. Rúm 90% kennara voru ánægðir með viðmót skrifstofufólks og meðal nemenda svöruðu rúm 70% á þá leið að þjónustan sé góð og viðmót skrifstofufólks einnig og um 5% nemenda merktu við að þjónustan sé slæm. Það atriði sem helst var óánægja með varðar opnunartíma en um fjórðungur nemenda taldi hann of stuttan og vildi geta leitað til skrifstofu eftir klukkan 15 (en þá er lúgunni fram á gang lokað svo nemendur geta ekki náð tali af skrifstofufólki eftir þann tíma).
Það er mat skólastjórnenda að þessar niðurstöður kalli ekki á sérstök viðbrögð og of kostnaðarsamt sé að verða við óskum nemenda um lengri opnunartíma.
7. Bókasafn (H)
Þjónusta bókasafns er metin á 5 anna fresti, síðast á vorönn 2004. Matið var unnið af aðstoðarskólameistara. Lagðir voru spurningalistar fyrir alla kennara og handahófsúrtak úr hópi nemenda.
Markmið hafa ekki verið skilgreind en af spurningalistunum sem voru lagðir voru fyrir má ráða að einkum sé um ferns konar markmið að ræða:
- Að aðgangur nemenda og kennara að safninu sé greiður.
- Að nemendur kunni að nota bókasafnið til að afla heimilda.
- Að nemendur og kennarar séu ánægðir með þjónustu sem starfsmenn á bókasafni veita.
- Að safnkostur og vinnuaðstaða mæti þörfum nemenda og kennara.
Niðurstöður benda til að nemendur og kennarar séu almennt ánægðir með þjónustu, opnunartíma og safnkost (markmið 1, 3 og 4) en nokkuð vanti á að nemendur hafi næga kunnáttu í að leita að bókum og heimildum á safninu.
Þessar niðurstöður hafa verið kynntar fyrir starfsmönnum á bókasafni. Viðbrögð við þeim eru á þá leið að auka kennslu í bóksafnsnotkun og heimildaleit í áfanganum LKN1036 (sem er lífsleikniáfangi sem langflestir nemendur taka á fyrsta ári í skólanum).
8. Heimavist (H)
Heimavist er metin á 5 anna fresti, síðast á vorönn 2004. Matið var unnið af aðstoðarskólameistara. Lagðir voru spurningalistar fyrir alla íbúa heimavistar.
Markmið hafa ekki verið skilgreind að öðru leyti en því að í kafla um Reglur heimavistarbúa í skólanámskrá segir að reglurnar séu settar „til að tryggja vistarbúum heimilisfrið.“ Af spurningalistunum sem voru lagðir voru fyrir má ráða að undirliggjandi markmið í könnuninni séu einkum að íbúar séu ánægðir með aðbúnað á vistinni, þjónustu starfsmanna heimavistar og samskipti sín við aðra vistarbúa.
Niðurstöður könnunarinnar voru á þá leið að allir þessir þættir séu í góðu lagi. Þó álítur mikill meirihluti nokkuð til vinnandi að fá betri setustofu og um 4% til 5% vistarbúa er óánægður með lífið á visinni og samskipti sín við aðra vistarbúa.
Viðbrögð við þessum niðurstöðum eru lítil en þó má nefna að hafinn er undirbúningur að stækkun heimavistar og ef af henni verður þá verður setustofa hluti af viðbyggingunni.
9. Mötuneyti og matur á kennarastofu (H)
Mötuneyti er metið á 5 anna fresti, síðast á vorönn 2004. Matið var unnið af aðstoðarskólameistara. Lagðir voru spurningalistar fyrir alla kennara og handahófsúrtak úr hópi nemenda. Aðeins var reynt að meta hverjir nota þjónustu mötuneytisins, hverju ánægðir þeir eru með þjónustuna og matinn þar og hvað hægt er að gera til að auka viðskipti við mötuneytið. Aðrir þættir eins og hollusta, hreinlæti og hagkvæmni voru ekki skoðaðir.
Markmið hafa ekki verið skilgreind, þó er ljóst að ánægja viðskiptavina (sem könnuð var bæði meðal nemenda og kennara) er eitt af mikilvægustu markmiðum mötuneytisins. En það hlýtur einnig að hafa önnur markmið eins og aukin viðskipti, hagkvæmni og hollustu.
Niðurstöður eru í stuttu mál á þá leið að lítill hluti nemenda (16%) og kennara (4%) borðar hádegisverð í mötuneytinu fjórum sinnum í viku eða oftar. Um helmingur kennara og 70% nemenda borða aldrei hádegisverð í mötuneytinu. Um 70% nemenda kaupa annað sem þar er á boðstólum og um 75% kennara kaupa brauð á kennarastofu í frímínútum. Flestir íbúar á heimavist kaupa aðeins 4 máltíðir á viku í mötuneytinu og segjast mundu kaupa enn færri ef ekki væri skylduáskrift.
Meirihluti nemenda telur að viðskipti sín við mötuneytið mundu aukast ef hægt væri að greiða með korti en hingað til hefur mötuneytið eingöngu tekið við reiðufé.
Meirihluti viðskiptavina mötuneytisins er ánægður með þjónustuna og viðmót starfsfólks, þó eru um 12% til 13% nemenda og um 15% kennara sem gefa fremur neikvæða umsögn og þarf að kanna hverju þetta sætir.
Kennarar eru almennt ánægðir eða mjög ánægðir með þjónustuna á kennarastofunni.
Þessar niðurstöður hafa verið kynntar fyrir forstöðumanni mötuneytis. Viðbrögð hafa lítil verið önnur en að kanna kostnað við að setja upp posa við afgreiðslu í mötuneytinu. Sú könnun leiddi í ljós að það er helst til dýrt. Skýring á því að viðbrögð hafa ekki verið meiri er að nokkru leyti að forstöðumaður er í leyfi frá störfum á skólaárinu 2004 til 2005.
10. Tölvukerfi og tölvuþjónusta (H)
Tölvukerfi og tölvuþjónusta eru metin á 5 anna fresti, síðast á vorönn 2004. Matið var unnið af aðstoðarskólameistara. Lagðir voru spurningalistar fyrir alla kennara og handahófsúrtak úr hópi nemenda.
Spurningarnar tóku til ferns konar markmiða sem varða:
- Aðgengi, notkun, ástand búnaðar.
- Hæfni nemenda og kennara til að nýta tölvutækni.
- Þjónustu kerfisstjóra.
- Vef skólans.
Ekki var lagt mat á öryggi tölvukerfisins en ljóst er að undanfarin ár hefur „uppitími“ netþjóna verið sem næst 365 dagar og einum betur á hlaupári og afritataka og varsla afrita er í góðu lagi. Um þessi efni þarf þó að setja skýr markmið. Annað sem ekki var metið er hversu aðgengilegt er fyrir utanaðkomandi sérfræðinga að taka við umsjón eða viðhaldi tölvunets skólans ef kerfisstjóri forfallast. Um þetta efni þarf líka að setja skýr markmið.
Niðurstöður voru á þá leið að þeir þættir sem metnir voru sé flestir í góðu lagi. Þau atriði sem í ljós kom að helst þyrfti að bæta eða laga eru:
- Varðandi markmið í lið 1 að ofan: Fjölga þarf tölvum sem nemendur geta komist í á lesstofu eða bókasafni og auka möguleika kennara á að komast með nemendahópa í tölvustofur.
- Varðandi markmið í lið 2 að ofan: Um 19% nemenda og um 22% kennara telja sig vanta nokkuð á að hafa allar upplýsingar og alla kunnáttu sem þeir þurfa á sviði upplýsingatækni.
- Varðandi markmið í lið 4 að ofan: Margir sem tóku þátt í könnunum um þetta efni töldu þörf á að laga útlit vefjarins og bæta skipulag hans.
Viðbrögð við þessum niðurstöðum eru að tölvum á lesstofu hefur verið fjölgað nokkuð og reynt hefur verið að skipuleggja betur aðgengi kennara að tölvustofum, m.a. með því að útiloka að þær séu teknar frá með lengri fyrirvara en 2ja vikna. Útliti og efnisskipan á skólavef hefur verið gerbreytt, vonandi til bóta. Engar ráðstafanir hafa verið gerðar til að bæta kunnáttu nemenda og kennara í notkun upplýsingatækni.
11. Samskipti innan skólans (E og I)
Samskipti innan skólans eru metin á 5 anna fresti. Mat á samskiptum innan starfsmannahópsins fór síðast fram á haustönn 2003. Mat á samskiptum milli starfsfólks og nemenda og innan nemendahópsins var unnið á haustönn 2004.
Markmið um þessi efni hafa ekki verið skilgreind að öðru leyti en því að í skólanámskrá segir í kaflanum Samskipta- og skólareglur: „Það er stefna Fjölbrautaskóla Vesturlands að stuðla að því að allir sem þar starfa, nemendur, kennarar og annað starfsfólk, umgangist hver annan af kurteisi og tillitssemi.“ Meðal þeirra markmiða sem skólinn hlýtur að setja sér eru að einelti og framkoma sem felur í sér að einstaklingar séu vanvirtir eða niðurlægðir verði ekki liðin.
Niðurstöður benda til að samskipti innan starfsmannahópsins og milli starfsmanna og nemenda séu almennt í góðu lagi og svör við könnunum sem hafa verið lagðar fyrir nemendur og starfsmenn eru langflest á jákvæðum nótum. Þó komu fram vísbendingar um einelti innan skólans í könnunum sem voru lagðar fyrir á haustönn 2004 þar sem:
Svör kennara við spurningum um einelti eru svipuð svörum nemenda:
- 31% nemenda eru fremur sammála (25%) eða mjög sammála (6%) því að sumir nemendur séu lagðir í einelti af skólafélögum.
- 38% nemenda eru fremur sammála (27%) eða mjög sammála (11%) því að sumir nemendur séu lagðir í einelti af kennurum eða öðru starfsfólki.
- 40% kennara eru fremur sammála (31%) eða mjög sammála (9%) því að sumir nemendur séu lagði í einelti af skólafélögum
- 34% kennara eru fremur sammála (25%) eða mjög sammála (9%) því að sumir nemendur séu lagðir í einelti af kennurum eða öðru starfsfólki.
- 20% kennara eru fremur sammála (17%) eða mjög sammála (3%) því að sumir starfsmenn skólans séu lagðir í einelti af vinnufélögum.
Bregðast þarf við vísbendingum um einelti en þar sem aðeins eru fáeinir dagar síðan þær komu fram hafa viðbrögð enn ekki verið ákveðin.
12. Skólareglur og framkvæmd þeirra (I)
Skólareglur og framkvæmd þeirra eru metin á 5 anna fresti, síðast á haustönn 2004.
Markmið með skólareglum þarf að skilgreina betur en gert hefur verið og þau markmið hljóta að tengjast markmiðum á sviði samskipta innan skólans. Í kaflanum Samskipta- og skólareglur í skólanámskrá er málsgrein sem e.t.v. má túlka sem drög að markmiðssetningu en þar segir: „Samskipta- og skólareglur í Fjölbrautaskóla Vesturlands eiga það sameiginlegt að byggja á gagnkvæmri virðingu nemenda, kennara og annars starfsfólks. Auk þess er andi þeirra sá að hvetja til góðrar umgengni, tillitssemi og umburðarlyndis.“
Niðurstöður benda til að nemendur viti nokkuð vel hvaða reglur gilda í skólanum, nemendur og starfsmenn telji að stjórnendur framfylgi skólareglum og agaleysi og slæm hegðun séu ekki vandamál í skólanum. Þó er áhyggjuefni að 17% nemenda eru fremur ósammála (14%) eða mjög ósammála (3%) því að kennurum takist vel að halda uppi aga og tryggja vinnufrið í kennslustundum.
Af þeim atriðum sem spurt var um í sambandi við skólareglur og framkvæmd þeirra var helst óánægja með að reglur um skólasókn séu ekki nógu sanngjarnar. 28% kennara eru fremur ósammála (22%) eða mjög ósammála (6%) fullyrðingu um að þær séu sanngjarnar. Svör nemenda við sömu spurningu eru enn neikvæðari þar sem 41% eru fremur (19%) eða mjög (22%) ósammála sömu fullyrðingu.
Viðbrögð við þessum niðurstöðum hafa engin orðið, enda eru þær nýlega komnar fram. Vísbendingar um að bæði nemendur og kennarar telji skólasóknarreglur vera ósanngjarnar þarf að taka alvarlega og leita leiða til að bæta reglurnar þannig nemendur séu áfram undir hæfilegum þrýstingi að mæta í allar kennslustundir án þess að fólki þyki reglurnar ósanngjarnar.
13. Félagslíf nemenda (F)
Félagslíf nemenda er metið á 5 anna fresti, síðast á haustönn 2004.
Markmið hafa ekki verið skilgreind en þegar það verður gert er eðlilegt að tengja þau stefnu skólans í forvörnum.
Niðurstöður benda til að nemendur séu upp til hópa ánægðir með félagslíf í skólanum og starf nemendafélagsins‑ 86% merkja við mjög sammála (27%) eða fremur sammála (59%) þar sem spurt er hvort svarandi sé ánægður með nemendafélagið og störf þess.
25% nemenda segjast gjarna vilja starfa meira fyrir nemendafélagið en þeir hafa gert. Meðal tveggja yngstu árganganna er þetta hlutfall talsvert hærra. Athygli vekur að enginn úr yngsta árganginum (þ.e. enginn þeirra sem fæddir eru 1988) segist hafa verið beðinn að starfa fyrir félagið. Þetta vekur spurningar um hvort ekki þurfi að gera eitthvað til að virkja nýnema til þátttöku í starfi nemendafélagsins.
21% telja sig ekki fá næg tækifæri til að taka þátt í starfi nemendafélagsins. Áberandi er að 36% þeirra sem nota skólabílinn telja sig ekki hafa næg tækifæri til að taka þátt í starfi félagsins.
Þessar niðurstöður hafa nýlega verið kynntar fyrir stjórn nemendafélagsins og stjórnendur skólans og nemendafélagsins þurfa að taka sameiginlegar ákvarðanir um viðbrögð við þeim.
14. Námsráðagjöf (F)
Námsráðagjöf er metin á 5 anna fresti, síðast á haustönn 2004.
Markmið með námsráðgjöf liggja e.t.v. að miklu leyti í augum uppi en engu að síður þarf að skilgreina þau áður en mat á henni verður unnið næst.
Niðurstöður sýna að nemendur og kennarar eru ánægðir með námsráðgjöf í skólanum. Allir kennarar og 92% nemenda sem svara spurningum um efnið segjast ánægðir með samskipti sín við námsráðgjafa. Þegar spurt var hvort nemendur sem leita til námsráðgjafa fái þá aðstoð sem þeir þurfa voru sömuleiðis allir kennarar sem svöruðu sammála því. 96% nemenda svöruðu sömu spurningu með því að segjast mjög (57%) eða fremur sammála (39%).
Ólíklegt er að þessara niðurstöður kalli á nein sérstök viðbrögð.
15. Umsjónartímar og upplýsingastreymi (F)
Umsjónartímar og upplýsingastreymi til nemenda eru metin á 5 anna fresti, síðast á haustönn 2004. Með upplýsingastreymi er hér átt við miðlun upplýsinga um skólastarfið og hvaðeina sem nemendur þurfa að vita til að geta skipulagt nám sitt og valið áfanga fyrir næstu önn.
Markmið með umsjónartímum og miðlun upplýsinga til nemenda liggja e.t.v. að miklu leyti í augum uppi en engu að síður þarf að skilgreina þau áður en mat á þessum þáttum verður unnið næst.
Niðurstöður benda til að nemendur og kennarar séu ánægðir með núverandi fyrirkomulag á umsjónartímum.
Þegar nemendur voru spurðir hvert þeir sæki upplýsingar sem þeir nota til að velja áfanga og skipuleggja nám sitt merktu flestir við skólavefinn (46%), næstflestir styðjast við blöð sem dreift er í umsjónartímum (42%), þá koma námsráðgjafar (34%) og aðrir nemendur (26%). Aðeins 6% sögðust leita til deildarstjóra.
21% umsjónarkennara eru annað hvort fremur ósammála (17%) eða mjög ósammála (4%) fullyrðingu um að þeir fái allar upplýsingar sem þeir þurfa til að geta leiðbeint umsjónarnemendum sínum við að velja áfanga og skipuleggja nám sitt. 14% nemenda eru annað hvort fremur ósammála (12%) eða mjög ósammála (2%) fullyrðingu um að þeir fái allar upplýsingar sem þeir þurfa til að velja áfanga og skipuleggja nám sitt.
Viðbrögð við þessum niðurstöðum eru engin enn sem komið er enda eru þær aðeins nokkurra daga gamlar, en svör nemenda og kennara benda e.t.v. til að þörf sé að bæta upplýsingastreymi í tengslum við námsáætlanagerð og val.
16. Námsárangur og skólasókn (J)
Tölfræðilegt yfirlit um námsárangur og brottfall er tekið saman af áfangastjóra á hverri önn. Helstu niðurstöður úr samantektum áfangastjóra eru dregnar saman í töflu 2.
Á vorönn 2004 voru spurningar um heimanám lagðar fyrir 113 manna úrtak nemenda. Helstu niðurstöður eru dregnar saman í töflu 3.
Markmið skólans í þessum efnum eru að:
- Draga úr fjarvistum nemenda.
- Stærri hluti hvers hóps ljúki prófi/áfanga.
- Færri nemendur hætti skólagöngu fyrir lok annar.
Þessi markmið þarf að útfæra og skilgreina nánar. Ljóst er að það getur ekki talist viðunandi að fjórðungur nemenda sé með skólasókn undir 89% að tugir nemenda séu með falleinkunn (þ.e. einkunnina 4) í skólasókn. Það getur heldur engan vegin talist viðunandi að meira en fjórðungur nemenda verji 2 klukkustundum eða minna til heimanáms í viku.
Tafla 2. Tölur frá áfangastjóra.
Allar tölur eru meðaltöl fyrir nemendur sem eru í reglulegu námi við skólann á Akranesi. (Í töflum á innramatsvef eru hlutfallstölur um skólasókn m.v. alla nemendur í skólanum, líka þá sem ekki eru í reglulegu námi.)
Haust
2002Vor
2003Haust
2003Vor
2004Fjöldi nemenda alls á Akranesi (þ.e. nem. í Stykkishólmi ekki taldir með)
591
532
587
545
Fjöldi nem. í reglulegu námi (þ.e. í 24 kennslustundum á viku og ekki utanskóla)
517
437
534
503
Fjöldi nem. sem hættir í skóla á önninni
32
21
38
18
Fall (hlutfall af kennslustundafjölda)
16,8%
15,1%
14,6%
17,9%
Fjöldi kennslustunda á viku
38,2
37,8
38,4
38,0
Fjöldi staðinna eininga
15,0
14,7
15,5
14,9
Hlutfall m. skólasóknareinkunn 7 eða hærra (þ.e. 89% til 100% mætingu)
77%
66%
75%
68%
Hlutfall m. skólasóknareinkunn 5 eða 6 (þ.e. 80% til 88% mætingu)
17%
24%
20%
26%
Hlutfall m. skólasóknareinkunn 4 (þ.e. minna en 80% mætingu)
6%
10%
5%
6%
Tafla 3. Niðurstöður könnunar á heimavinnu nemenda.
Hvað verð þú að jafnaði löngum tíma til heimanáms í hverri viku? (svör í klst.)
Karlar
Konur
Almenn braut
Stúdents-brautir
Iðn-brautir
Annað nám
Allir
0
26%
0%
10%
7%
35%
8%
13%
0 til 2
12%
17%
25%
14%
9%
8%
14%
2 til 4
35%
41%
55%
34%
30%
42%
38%
4 til 6
11%
15%
5%
17%
9%
17%
13%
6 til 9
11%
15%
5%
14%
13%
17%
12%
9 til 12
4%
7%
0%
9%
0%
8%
5%
12 til 15
2%
4%
0%
3%
4%
0%
3%
> 15
0%
2%
0%
2%
0%
0%
1%
Viðbrögð skólastjórnenda við upplýsingum um slaka skólasókn hafa verið mikil og margvísleg og stór hluti af tíma stjórnenda og námsráðgjafa fer í að eltast við nemendur sem mæta illa. Skólasóknarreglur voru endurskoðaðar og hert á þeim fyrir haustið 2003. Þetta virðist hafa borið einhvern árangur því skólasókn var heldur skárri 2003 til 2004 heldur en veturinn áður. Á móti kemur að allmargir álíta að reglurnar séu nú ekki nógu sanngjarnar (sjá. 12. hluta þessarar skýrslu).
Viðbrögð við sveiflum í námsárangri eru helst þau að einstakar deildir fara yfir stöðuna ef útkoma úr prófum er lakari en vænta má. Niðurstöður könnunar á heimavinnu hafa verið ræddar í kennarahópnum en ekki er um nein samræmd viðbrögð að ræða.
17. Nýting á kennslu og brottfall (K)
Tölfræðilegt yfirlit um nýtingu á kennslu og brottfall er tekið saman af aðstoðarskólameistara á hverri önn.
Nýting á kennslu er táknuð með prósentutölu sem segir hvað meðalstærð námshópa er stórt hlutfall af fullum hópi, en viðmið frá menntamálaráðuneyti kveða á um að í flestum bóklegum greinum teljist 25 nemendur fullur hópur, í raungreinum teljist 20 vera fullur hópur, í verklegum greinum 12 og í fornámi, fagbóklegum greinum, listgreinum og tölvugreinum er miðað við töluna 15.
Samkvæmt kokkabókum ráðuneytisins (þ.e. reiknilíkani fyrir framhaldsskóla) miðast fjárveitingar til skóla við milli 77% og 78% nýtingu, þ.e. að hópastærðir séu að meðaltali a.m.k. 77% til 78% af fullum hópum. Til að reksturinn sé réttu megin við núllið þarf nýtingin að vera nokkuð fyrir ofan þetta lágmark því fjárþörf til annars en kennaralauna er vanáætluð.
Um þessi efni hefur skólinn það markmið að nemendafjöldi í hópum við upphaf annar sé nægur til þess að meðaltal fyrir hverja deild sé ofan við viðmiðunarmörk ráðuneytisins. (Áföngum við skólann er skipt á 10 deildir og er einn kennari með deildarstjórn í hverri. Deildirnar eru: íslenska, íþróttir, málmiðnagreinar, rafiðnagreinar, raungreinar, samfélagsgreinar, stærðfræði, tréiðnagreinar, tungumál, viðskipta- og tölvugreinar.)
Ef til vill þarf að skerpa markmiðssetninguna og miða við að meðaltal fyrir allan skólann í lok annar sé yfir einhverjum mörkum. Slíkt markmið þýðir í reynd að reynt sé að sporna gegn brottfalli svo hópastærðir haldist yfir tilteknu lágmarki.
Niðurstöður fyrir skólaárin 2002 til 2003 og 2003 til 2004 eru í töflu 4.
Tafla 4. Nýting kennslu og brottfall
Haust
2002Vor
2003Haust
2003Vor
2004Viðmiðun ráðuneytisins (sem stundum er kallað „nýtingarkrafa“)
77,5%
77,2%
76,9%
77,1%
Nýting kennslu í upphafi annar (þ.e. efir að töflubreytingum er lokið)
87,1%
84,9%
87,7%
85,2%
Brottfall á önn.
6,8%
5,2%
6,1%
5,3%
Nýting í lok annar
81,1%
80,5%
82,4%
80,7%
Þessar tölur eru notaðar til að áætla kennslumagn og meta t.d. hvað er óhætt að bjóða upp á marga fámenna valáfanga. Viðbrögð stjórnenda við þessum niðurstöðum eru á hverjum tíma samofin öllu starfi við skipulag og undirbúning næstu annar.
Niðurlag
Í því mati sem unnið hefur verið og hér hefur verið greint frá hefur mikil vinna hefur verið lögð í að kanna viðhorf nemenda og starfsmanna og spyrja hvort þeir séu ánægðir með þetta og hitt. (Þetta á við um atriðin sem fjallað er um í köflum 1, 3 og 6 til 14 í þessari skýrslu.) Þessar kannanir hafa leitt í ljós að flestir eru þokkalega ánægðir og finnst skólinn þægilegur vinnustaður. En þægindi og gott andrúmsloft geta ekki verið einu markmið skólans. Sum önnur markmið liggja í augum uppi, önnur þarf að leggja vinnu í að skilgreina.
Endurbætur á matskerfinu þurfa einkum að snúast um markmiðssetningu og skilgreiningar á því hvaða árangur sé nógu góður og hvaða skref skuli taka til að bæta skólastarfið. Matið á svo að leiða í ljós að hversu miklu leyti markmiðin hafa náðst.