[Æviágrip] [Helstu verk] [Nóbelsverðlaunin] [Kristnihald undir Jökli]
[Æviágrip] [Helstu verk] [Nóbelsverðlaunin] [Kristnihald undir Jökli]
ÆfiágripHalldór Kiljan Laxness fæddist í Reykjavík 23. apríl 1902, sonur hjónanna Sigríðar Halldórsdóttur og Guðjóns Helga Helgasonar.
Skólaganga Halldórs Laxness varð ekki löng. Veturinn 1918 hóf hann nám í Menntaskólanum í Reykjsvík.
Fysta skáldsaga Halldórs, Barn náttúrunnar, kom út árið 1919. Nú voru örlög Halldórs ráðin. Upp frá þessu sendi hann frá sér bók á hverju ári.
Halldór skírðist til kaþólskrar trúar 6. janúar árið 1923 og dvaldi hann í klaustri í smá tíma.Halldór Laxness giftist Ingibjörgu Einarsdóttur en það skildu síðar. Með henni eignaðist Halldór einn son, Einar. Auður Laxness var seinni kona Halldórs. Þau eignuðust tvær dætur, Sigríði og Guðnýju. Áður en Halldór gekk í hjónaband í fyrra skiptið hafði hann eignast dóttur, Maríu, með Málfríði Jónsdóttur.
Halldór Laxness lést 8. febrúar 1998.Halldór Laxness sendi frá sér á sjöunda tug bóka en sumar skáldsögur voru skrifaðar í eina bók. Ritsafn hans hefur að geyma 51 bók. Allar bækurnar hans hafa verið þýddar á samtals 43 tungumál og hafa komið út í meira en 500 útgáfum.
Halldór Kiljan Laxness fæddist í Steinbæ á Laugavegi 32 í Reykjavík þann 23. apríl 1902. Foreldrar hans voru Sigríður Halldórsdóttir, húsmóðir, og Guðjón Helgi Helgason, vegaverkstjóri og bóndi á Laxnesi í Mosfellssveit.
Halldór byrjaði í Menntaskóla árið 1918 en hætti námi árið eftir. Hann sagðist hafa fengið vitrun þegar hann var 7 ára um að hann myndi deyja á sautjánda ári. Svo þegar hann var sextán ára dreif hann sig að skrifa sína fyrstu skáldsögu, Barn náttúrunnar, en hún kom út árið 1919. Bókin fékk góða dóma.
Halldór fór erlendis, fyrst til Benediktsmunka í Lúxemborg 1922-1923 og síðan í Kristmunkaskóla í London 1923-1924. Hann lét skírast til Kaþólskrar trúar og tók upp nafnið Kiljan í framhaldi af því. Hann dvaldist mikið erlendis, en átti fast heimili að Gljúfrasteini é Mosfellssveit.
Halldór Kiljan Laxness fékk Bókmentaverðlaun Nóbels árið 1955 og er hann eini Íslendingurinn sem hefur hlotið þau verðlaun. Hann hefur auk þess fengið margar aðrar viðurkenningar og verðlaun.
Halldór Kiljan Laxness lést 8. febrúar árið 1998, 95 ára að aldri. Halldór átti fjögur börn. Eftirlifandi eiginkona hans var Auður Sveinsdóttir Laxness og áttu þau tvær dætur, Sigríði og Guðnýju. Fyrri kona Halldórs var Ingibjörg Einarsdóttir Laxness og áttu þau soninn Einar. Með Málfríði Jónsdóttur eignaðist hann svo dóttirina Maríu.Málfríður Eva, Sara Sædal og Anna Margrét
(Framhaldsdeild FVA í Stykkishólmi)
Helstu verk hans eru :1919 Barn náttúrunnar.
· 1919 Barn náttúrunnar, skáldsaga
1931-32 Salka Valka (2 bækur)
1934-35 Sjálfstætt fólk (1 og 2 )
1943-46 Íslandsklukkan (3 bækur)
1948 Atómstöðin
1957 Brekkukotsannáll
1968 Kristnihald undir jökli
· 1924 Undir helgahnúk, skáldsaga
· 1927 Vefarinn mikli frá Kasmír, skáldsaga
· 1931 Þú vínviður hreini ( Salka Valka ), skáldsaga
· 1932 Fuglinn í fjörunni ( Salka Valka ), skáldsaga
· 1934 Sjálfstætt fólk 1, skáldsaga
· 1935 Sjálfstætt fólk 2, skáldsaga
· 1937 Ljós heimsins, skáldsaga
· 1938 Höll sumarlandsins ( Heimsljós ), skáldsaga
· 1939 Hús skáldsins ( Heimsljós ), skáldsaga
· 1940 Fegurð himinsins ( Heimsljós ), skáldsaga
· 1943 Íslandsklukkan ( Íslandsklukkan ), skáldsaga
· 1944 Hið ljósa man ( Íslandsklukkan ), skáldsaga
· 1946 Eldur í Kaupinhaf ( Íslandsklukkan ), skáldsaga
· 1948 Atómstöðin, skáldsaga
· 1952 Gerpla, skáldsaga
· 1957 Brekkukotsannáll, skáldsaga
· 1960 Paradísarheimt, skáldsaga
· 1968 Kristnihald undir jökli, skáldsaga
· 1970 Innansveitarkronika, skáldsaga
· 1972 Guðsgjafaþula, skáldsagaMálfríður Eva, Sara Sædal og Anna Margrét
(Framhaldsdeild FVA í Stykkishólmi)
NóbelsverðlaunÞegar Halldór var 53 ára var honum veitt ein mesta viðurkenning sem hægt er að fá fyrir bókmenntir. Honum hlotnaðist sá heiður að fá bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1955, en þau hlaut hann fyrir litríkan sagnaskáldskap og að hafa endurnýjað íslenska frásagnalist.
Verðlaunin vöktu mikla athygli bæði innanlands og utan en nafn Halldórs hafði verið nefnt í sambandi við verðlauninn í mörg ár.
Bókin Kristnihald undir Jökli eftir Halldór Laxness kom fyrst út árið 1968 og hefur hún verið gefin út á íslensku þrisvar sinnum eftir það og hefur hún komið út á 10 tungumálum. Bókin hefur verið kvikmynduð einu sinni og hafa leikrit byggð á bókinni verið sett upp sex sinnum og verið er að setja upp leikritið í Borgarleikhúsinu og verður það frumsýnt í haust. Leikrit eftir Halldór hafa verið sett upp ca. níutíu og sjö sinnum bæði í leikritaformi á sviði og í útvarpi, einnig hafa bækur hans verið kvikmyndaðar nokkru sinnum.
Kristnihald undir Jökli kom fyrst út árið 1968. Skáldsagan hefur komið út á tíu tungumálum í 21 útgáfu. Þar af hefur bókin komið út fjórum sinnum á Íslandi, þrisvar sinnum í innbundinni bók og einu sinni í kilju.
„Kristnihald undir Jökli er á margan hátt sérkennileg bók og annars heldur ekki að búast við þegar höfundurinn er Halldór Laxness.“ (Skírnir 1969, bls. 80) sagði Peter Hallberg um bókina Það sem gerir söguna skemmtilega er það hvernig hann blandar saman sögnum úr öðrum bókum s.s.Voyage centre de la terre þar sem sagt var að menn hafi farið niður að iðrum jarðar.
Bókin fékk mjög góða dóma, bæði á íslandi og annars staðar í heiminum. Bókin var meðal annars gefin út í Þýskalandi og fékk hún einkar lofsamlega dóma í þýskum blöðum. Um Kristnihald undir Jökli er sagt í Der Stern: „Leyndardómsfull furðufuglasaga sem kemur tárunum til að hlæja.“
Sagan hefur verið kvikmynduð og leikritið hefur verið sett sex sinnum upp í atvinnuleikhúsi. Nú er verið að setja hana aftur upp í Borgarleikhúsinu og hefjast sýningar 28. september næstkomandi.Málfríður Eva, Sara Sædal og Anna Margrét
(Framhaldsdeild FVA í Stykkishólmi)