„Af máli verður maður kunnur / en til dælskur af dul.“
(Úr Hávamálum)
Lestu grein Heimis Pálssonar, „Homo loquens - homo laborans - vangaveltur um nýjar manngerðir“. Verkefni úr þessum hluta eru tvíþætt og má vinna þau 2 saman eða skila sem einstaklingsverkefnum. Þessum verkefnum á bæði að skila á tölvutæku formi (helst í tölvupósti til harpa@fva.is) og útprentuðum á pappír. Skilafrestur rennur út 16. janúar en verkefnum má skila hvenær sem er fyrir þann tíma. Þegar nemandi hefur skilað verkefnum í þessum námsþætti þarf hann ekki að mæta í kennslustundir fyrr en næsti hluti hefst. Gefin verður einkunn fyrir verkefnin og einnig verða svörin birt á vefsíðum (svo það borgar sig að vanda sig!).
A. Svaraðu eftirfarandi spurningum út frá grein Heimis Pálssonar.
1. Hvað þýðir fyrirsögn greinarinnar? Hvers vegna kýs höfundur að hafa hana að hluta til á latínu?
2. Hvernig skýrir Heimir Pálsson hugtakið „Samastaður í tungunni“?
3. Nefndu þrenns konar tilgang tungumáls, skv. því sem kemur fram í þessari grein.
4. Á síðu 4 stendur: „Eitt þeirra verkfæra sem manninum hafa bæst á síðustu áratugum er geysihagleg geit hinum málríku.“ Hér sýnir höfundur þekkingu sína með vísun í fornar bókmenntir. Í hvað vísar hann? Hvaða verkfæri er hann að tala um í þessari klausu? Ertu sammála rökum Heimis Pálssonar um að verkfærið sé "geysihagleg geit hinum málríku" eða ósammála? Af hverju?
5. Á síðu 4 stendur einnig, um Homo laborans: „Hann mun hvorki skorta brauð né leiki.“ Til hvers vísar þessi málsgrein? Hvernig fannstu út svarið?
6. Heimir Pálsson segir: „Hættan sem að okkur steðjar er ekki fólgin í utanaðkomandi óvinum heldur í hegðun okkar sjálfra.“ Hver er þessi hættulega hegðun, að mati Heimis, og hvaða skaða gæti hún valdið? Hvað er til ráða (nefndu 3 atriði)?
7. Ertu sammála eða ósammála Heimi Pálssyni um að þessar tvær manngerðir séu til / verði til í framtíðinni? Færðu rök fyrir skoðun þinni.
B. Gerðu lauslega könnun á því hvort fólki finnst mikilvægt að vera vel máli farin(n), upp á velgengni í lífinu að gera. Spurðu a.m.k. 10 manns, reyndu að fá þá til að rökstyðja skoðun sína og punktaðu hjá þér svörin. Reyndu að hafa þetta ólíkan hóp manna, t.d. fólk af mismunandi kynslóðum (ömmu, mömmu, litla bróður, unglinga) eða mismunandi stéttum. Skilaðu niðurstöðum þínum snyrtilega upp settum, í tölvutæku formi og útprentuðum. Í fyrstu kennslustund í næstu viku áttu að segja nemendum og kennara frá þessari könnun; Hvernig hún var gerð; Hvernig gekk; Hverjar voru helstu niðurstöður og öðru sem þér þykir skipta máli.
Í sömu kennslustund (18. jan. 2004) verður einnig rætt um grein Höskuldar Þráinssonar, „Málfræði, málrækt og móðurmálskennsla við aldamót.“
