Kennsluáætlun í ÍSL 583 á vorönn 2004

Hagnýt málnotkun
ÍSL 583

Ekki er mætingarskylda en 80% verkefnaskil. Skilafrestir eru ósveigjanlegir enda hafa nemendur nokkurt svigrúm til að mæta veikindum eða annarri óáran.

Tímabil Umfjöllunarefni Lesefni Verkefni

2.-3. vika
8. - 17. janúar. Er mikilvægt að vera vel máli farinn? Heimir Pálsson. 1991 „Homo loquens - homo laborans. Hugleiðingar um nýjar manngerðir.“ Ný menntamál. 9/3
Bætt við, 9. jan. '04: Höskuldur Þráinsson. 2001. „Málfræði, málrækt og móðurmálskennsla við aldamót.“ Lesbók Morgunblaðsins 5. maí, s. 10 - 11. (Nemendur fá afhent ljósrit af greininni.)
Nemendur byrja að vinna í Málgagni eftir Þórunni Blöndal, upp á eigin spýtur.

Svara spurningum um grein Heimis.
Viðhorfskönnun.

4.-5. vika
18. - 31. janúar. Er íslenska einsleitt mál?
Hver er íslensk málstefna?
Ari Páll Kristinsson: „Málrækt: hvernig , hvers vegna?“ (Fjölrit)
Eiríkur Rögnvaldsson, 1985. „Málstefna í nútíð og framtíð.“ Skíma, 8/1:7-10.
Guðrún Kvaran: „Málfar í stjórnsýslu“ (Fjölrit)
Hjördís Hákonardóttir: „Lagamálið: tæki valds og réttlætis“ (Fjölrit)
Toshiki Toma: „Íslenskur, en ekki Íslendingur...? Þjóðernishyggja Íslendinga og innflytjendur“ (Fjölrit)
Glærur Þórunnar Blöndal um málfar. (Ath. að þær hverfa af slóðinni í febrúar og kannski best að hlaða þeim niður núna enda þarf líka að nota þær í 6. viku.)
Vefsíður - sjá verkefnasíðu.

Vangaveltur um efnið.

6. vika
1. - 7. febrúar. Málsnið; Ritmál - talmál; formlegt - óformlegt mál; Millistig með nýrri tækni? Indriði Gíslason o.fl. „3.5 Málsnið í formlegu máli“ (fjölrit)
Glærur Þórunnar Blöndal
Dæmi um blogg
Dæmi um irc
Dæmi um sms

Málsnið við hæfi
Mun ný tækni stuðla að róttækum breytingum á málfari?

7. vika
8. - 14. febrúar Málnotkun í bókmenntum Brot úr „Dýrasögu“, Vögguvísu og Biobörnum sem eru í fjölriti.
Um lix (læsileikastuðul)
Málfar sem hluti persónusköpunar
Læsileiki texta

8. vika
15. - 21. febrúar Nýsköpun og ferskt mál
Eru á Íslandi til orð yfir allt sem er hugsað á jörðu?
Ari Páll Kristinsson. „Um nýyrði“ og „25 nýyrði frá 1982-1900“ (í fjölriti).
Birgir Baldursson. Teknófríkin rúla
Harpa Hreinsdóttir. Útskýringar á myndmáli og stílbrögðum.
Kristján Eiríksson. „Mál og vinnubrögð“ (í fjölriti).

Myndmál og stílbrögð
Nýyrði

9.-10. vika
22. febrúar - 6. mars (ath. að opnir dagar koma inn í) Rætur og nýsköpun
Stuðlasetning, ferskar tengingar við gamalt efni (vísanir, útúrsnúningur), slagorð
Davíð Erlingsson. „Hvað ógnar tungunni?“ (seinni hluti greinar, frá bls. 25)
Mörður Árnason. „Hæ“. (Þessar greinar eru í fjölriti.)
Ljóð [Á EFTIR AÐ SETJA UPP]

Próf úr Málgagni haldið í fyrstu kennslustund 9. viku.
Ljóð
Auglýsingar
Orðalag í fjölmiðlum
Viðtal eða vettvangsferð á opnum dögum, til að afla gagna fyrir stóra verkefnið (ef nemendur velja slíkt)

11. vika
7.- 13. mars „Fræðilegir“ textar
Þýðingar
Hjálpargögn í málnotkun Kristján Eiríksson. „Slettur og stéttamál“ og „Þankar um erlend áhrif á gerð setninga og málsgreina“ (í fjölriti).
Mörður Árnason. „Hvor, og nokkur einhver“ og „Er það illt manni?“ (upphaf greinarinnar). Þessir textar eru í fjölriti.
Dæmi um mismunandi þýðingar
Hjálpargögn
Þýðingar

12.-14. vika
14. mars - 3. apríl. Framsetning ritaðs máls Ólafur M. Jóhannesson og Ragnar S. Magnússon. „1. kafli. Efnisgreinar“ og „7. kafli. Rökfærsluritgerðir“ (í fjölriti).
Þórunn Blöndal og Ingibjörg Axelsdóttir. Handbók um ritun og frágang.
Ýmsar ritunarkennslubækur.
Guðlaug Guðmundsdóttir og Hildirgunnur Halldórsdóttir. Ritbjörg (forrit á tölvum skólans).
Verkefni og vinna í stóru verkefni sem á að skila fyrir páskaleyfi.

15. vika
4.- 10. apríl Páskaleyfi

16. vika til 17. apríl.
Páskaleyfi lýkur 13. apríl Samræmda stúdentsprófið Sjá vef Námsmatsstofnunar, http://www.namsmat.is/
Prófgögn verða afhent nemendum fjölirituð í þessari viku.
Verkefni unnin í kennslustundum; Nemendur taka prófið, skoðað verður sérstaklega hve stór hluti þess prófar úr efni tengdu þessum áfanga. Hæpnar spurningar og hæpin svör rædd í kennslustundum. Gildir ekki í námsmati áfangans.

17. vika
18. - 24. apríl Samræmda stúdentsprófið, frh. fyrri hluta vikunnar.
Samruni texta og mynda (ef tími vinnst til). Áður: Myndmál í texta
Nú: Myndir túlka texta Verkefni; Nemendur finni dæmi um myndræna framsetningu texta í umhverfinu. Ath. einnig vaxandi notkun „lyndistákna“ (nýyrði Tölvuorðanefndar). Gildir ekki í einkunn áfangans.

18. vika
25.-30. apríl Hef ég lært eitthvað í þessum áfanga, sem ég ekki áður vissi? Á þessi áfangi erindi í framhaldsskóla? Rökstudd hugleiðing og mat (skilað eða ekki skilað).
Má gjarna myndskreyta

Tímabil	Umfjöllunarefni	Lesefni	Verkefni
2.-3. vika 8. - 17. janúar.	Er mikilvægt að vera vel máli farinn?	Heimir Pálsson. 1991 „Homo loquens - homo laborans. Hugleiðingar um nýjar manngerðir.“ Ný menntamál. 9/3 Bætt við, 9. jan. '04: Höskuldur Þráinsson. 2001. „Málfræði, málrækt og móðurmálskennsla við aldamót.“ Lesbók Morgunblaðsins 5. maí, s. 10 - 11. (Nemendur fá afhent ljósrit af greininni.) Nemendur byrja að vinna í Málgagni eftir Þórunni Blöndal, upp á eigin spýtur.	Svara spurningum um grein Heimis. Viðhorfskönnun.
4.-5. vika 18. - 31. janúar.	Er íslenska einsleitt mál? Hver er íslensk málstefna?	Ari Páll Kristinsson: „Málrækt: hvernig , hvers vegna?“ (Fjölrit) Eiríkur Rögnvaldsson, 1985. „Málstefna í nútíð og framtíð.“ Skíma, 8/1:7-10. Guðrún Kvaran: „Málfar í stjórnsýslu“ (Fjölrit) Hjördís Hákonardóttir: „Lagamálið: tæki valds og réttlætis“ (Fjölrit) Toshiki Toma: „Íslenskur, en ekki Íslendingur...? Þjóðernishyggja Íslendinga og innflytjendur“ (Fjölrit) Glærur Þórunnar Blöndal um málfar. (Ath. að þær hverfa af slóðinni í febrúar og kannski best að hlaða þeim niður núna enda þarf líka að nota þær í 6. viku.) Vefsíður - sjá verkefnasíðu.	Vangaveltur um efnið.
6. vika 1. - 7. febrúar.	Málsnið; Ritmál - talmál; formlegt - óformlegt mál; Millistig með nýrri tækni?	Indriði Gíslason o.fl. „3.5 Málsnið í formlegu máli“ (fjölrit) Glærur Þórunnar Blöndal Dæmi um blogg Dæmi um irc Dæmi um sms	Málsnið við hæfi Mun ný tækni stuðla að róttækum breytingum á málfari?
7. vika 8. - 14. febrúar	Málnotkun í bókmenntum	Brot úr „Dýrasögu“, Vögguvísu og Biobörnum sem eru í fjölriti. Um lix (læsileikastuðul)	Málfar sem hluti persónusköpunar Læsileiki texta
8. vika 15. - 21. febrúar	Nýsköpun og ferskt mál Eru á Íslandi til orð yfir allt sem er hugsað á jörðu?	Ari Páll Kristinsson. „Um nýyrði“ og „25 nýyrði frá 1982-1900“ (í fjölriti). Birgir Baldursson. Teknófríkin rúla Harpa Hreinsdóttir. Útskýringar á myndmáli og stílbrögðum. Kristján Eiríksson. „Mál og vinnubrögð“ (í fjölriti).	Myndmál og stílbrögð Nýyrði
9.-10. vika 22. febrúar - 6. mars (ath. að opnir dagar koma inn í)	Rætur og nýsköpun Stuðlasetning, ferskar tengingar við gamalt efni (vísanir, útúrsnúningur), slagorð	Davíð Erlingsson. „Hvað ógnar tungunni?“ (seinni hluti greinar, frá bls. 25) Mörður Árnason. „Hæ“. (Þessar greinar eru í fjölriti.) Ljóð [Á EFTIR AÐ SETJA UPP]	Próf úr Málgagni haldið í fyrstu kennslustund 9. viku. Ljóð Auglýsingar Orðalag í fjölmiðlum Viðtal eða vettvangsferð á opnum dögum, til að afla gagna fyrir stóra verkefnið (ef nemendur velja slíkt)
11. vika 7.- 13. mars	„Fræðilegir“ textar Þýðingar Hjálpargögn í málnotkun	Kristján Eiríksson. „Slettur og stéttamál“ og „Þankar um erlend áhrif á gerð setninga og málsgreina“ (í fjölriti). Mörður Árnason. „Hvor, og nokkur einhver“ og „Er það illt manni?“ (upphaf greinarinnar). Þessir textar eru í fjölriti. Dæmi um mismunandi þýðingar	Hjálpargögn Þýðingar
12.-14. vika 14. mars - 3. apríl.	Framsetning ritaðs máls	Ólafur M. Jóhannesson og Ragnar S. Magnússon. „1. kafli. Efnisgreinar“ og „7. kafli. Rökfærsluritgerðir“ (í fjölriti). Þórunn Blöndal og Ingibjörg Axelsdóttir. Handbók um ritun og frágang. Ýmsar ritunarkennslubækur. Guðlaug Guðmundsdóttir og Hildirgunnur Halldórsdóttir. Ritbjörg (forrit á tölvum skólans).	Verkefni og vinna í stóru verkefni sem á að skila fyrir páskaleyfi.
15. vika 4.- 10. apríl	Páskaleyfi
16. vika til 17. apríl. Páskaleyfi lýkur 13. apríl	Samræmda stúdentsprófið	Sjá vef Námsmatsstofnunar, http://www.namsmat.is/ Prófgögn verða afhent nemendum fjölirituð í þessari viku.	Verkefni unnin í kennslustundum; Nemendur taka prófið, skoðað verður sérstaklega hve stór hluti þess prófar úr efni tengdu þessum áfanga. Hæpnar spurningar og hæpin svör rædd í kennslustundum. Gildir ekki í námsmati áfangans.
17. vika 18. - 24. apríl	Samræmda stúdentsprófið, frh. fyrri hluta vikunnar. Samruni texta og mynda (ef tími vinnst til).	Áður: Myndmál í texta Nú: Myndir túlka texta	Verkefni; Nemendur finni dæmi um myndræna framsetningu texta í umhverfinu. Ath. einnig vaxandi notkun „lyndistákna“ (nýyrði Tölvuorðanefndar). Gildir ekki í einkunn áfangans.
18. vika 25.-30. apríl	Hef ég lært eitthvað í þessum áfanga, sem ég ekki áður vissi? Á þessi áfangi erindi í framhaldsskóla?		Rökstudd hugleiðing og mat (skilað eða ekki skilað). Má gjarna myndskreyta