Það eru komnir vordagar árið 1850. Vorvertíð er lokið undir Jökli. Vermenn úr Dritvík hafa flutt sig inn á Sand, því að þaðan er venja að búa sig til heimferðarinnar. Í Dritvík höfðu róið tvö skip úr vestureyjum að þessu sinni. Hin fjarlæga verstöð er nú ekki eins þétt setin og fyrrum. Aflinn hafði verið lítill, frá 1-3 hundruð til hlutar. Svo hafði nú verið nokkur undanfarin ár og menn höfðu þá trú, að fiskur væri að leggjast frá Dritvíkurmiðunum. Aftur á móti hafði vertíð verið góð á Sandi og öðrum verstöðvum þar norður á nesinu. Dró slíkt hugi manna frá Víkinni, svo að róðrar þaðan tóku að strjálast, en fleiri og fleiri hófu vetrarróðra frá Sandi. Að vísu var Dritvík kvödd með söknuði, en þó - ýmsa annmarka höfðu útróðrarnir þaðan. Mundi það ekki marka nokkuð afstöðu manna, að nú er tekið að nota fiskilóðir á Sandi með góðum árangri? Sjóferðirnar eru þá stuttar, og fiskur virðist fljóttekinn. Eyjamenn og aðrir Breiðfirðingar eru þar nær heimilum sínum, meira ,,heima hjá sér" í margmenninu, búa við öllu betri húsakynni, en um fram allt, hafa betri afkomuskilyrði.
Skal nú hér segja frá einni heimför vermanna, sögulegri að vísu, en sennilega þó ekki einsdæmi.
Dritvíkursjómenn hafa selflutt afla sinn og önnur föng inn á Hellissand. Veðrátta hefur snúizt móti þeim. Gengið hefur þrálát norðanátt í fulla viku, og menn orðnir þreyttir á biðinni.
Jóhannes Magnússon úr Bjarneyjum var annar formannanna úr Dritvík. Einn af hásetum hans var Kristján Ólafsson Þorbjörnssonar úr Flatey. Hann var vinnumaður Sturlaugs hins ríka Einarssonar í Rauðseyjum og átti nú að skilja við Jóhannes, en taka skip á Sandi ásamt farangri sínum og annarra og flytja inn í eyjar. Flutning hafði hann mikinn og var svo um aðra formenn, sem biðu óþreyjufullir eftir ferðaveðri. Loks kom tækifærið. Norðanáttina hafði lægt og snúizt í vestan eða norðvestanátt. Ef veður héldist nú skaplegt að morgni var hagstætt eyjaveður.
Morguninn eftir var noðvestan ,,gúlpur", sem vel gat haldizt, enda ekki hvass, en sjór hafði aukizt. Fjara var um morguninn og sæmilega umfarandi vegna brims. Var nú rokið til að setja skipin til sjóar. Allir þeir, sem til ferðar hugðu, höfðu samsetning og settu á sand, en hugðust bera á á þurru og láta falla undir. Þetta var hægðarauki mikill, ef veður ekki spilltist. Kristján setti lengst og svo Jóhann Eyjólfsson úr Flatey. Hinir allir styttra og ætluðu sér lengri tíma.
Af formönnum þeim sem til eru nefndir, að ætlað hafi á sjó þann dag eru enn þessir: Jóhannes Magnússon úr Bjarneyjum. Guðmundur Jónsson úr Svefneyjum, Andrés Andrésson úr Flatey og Gísli Gunnarsson úr Langey, svo að sjá má af þessari upptalningu, að hér voru engir aukvisar á ferð.
Var nú keppzt við brottbúnaðinn, en aðfallið rak á eftir. Kristján varð fyrstur tilbúinn, en þar næst Jóhann Eyjólfsson. Hjálpuðu menn þeim til að ýta á flot. En á þessum stutta tíma, sem liðinn var, hafði sjór aukizt til mikilla muna og brimað, svo að tæplega var umfarandi á hlöðnum skipum. Kristjáni gekk þó þrautalítið að komast frá landi, en Jóhanni öllu verr. Gekk sjór í skip hans og þegar ýtt var frá sandinum fyllti það svo, að við slysum lá. Gekk þá hver aldan eftir aðra yfir það og lét hann þá hamla að landi aftur.
Allir höfðu nóg að vinna, en ruku samt til að hjálpa Jóhanni að bjarga skipi hans, en farangurinn lá sem hráviði í brimgarðinum. Gekkst Guðbrandur Jónsson fyrir þvím teknir voru tveir menn af skipi til að hjálpa Jóhanni, en þá steðjaði stærra að. Kristján Ólafsson var nú kominn fram úr brimgarðinum og fram á leguna, er skip hans sökk allt í einu og hvolfdi úr sér. Tveir menn komust á kjölinn.
Nú varð að hafa hraðann á. Bátur var strax tekinn úr nausti og settur til sjávar og voru nær 30 menn að þeim starfa og Guðbrandur úr Svefneyjum fyrir þeim. En er ýta skyldi, veigruðu menn sér við að leggja út í brimið, svo var það þá ægilegt og stóð nú Guðbrandur þarna við bátinn við annan mann. Hinir allir höfðu horfið til annarra starfa. Bar þá að Gísla Gunnarsson og hét á menn til liðveizlu og gáfu sig þá fram nokkrir menn. Gátu þeir nú komizt fram undir leiðsögn hans. En nú var skip Kristjáns borið inn á tangann austur af Úrsteinum og veltist þar í briminu. Samt tókst björgunin svo giftusamlega, að þeir gátu náð Kristjáni og fjórrum öðrum af skipshöfninni. Þetta var hið annað sinn, sem Víkingi barst á.
Meðan þetta gerðist var keppzt við að bera af skipum þeim, sem á sandinum voru, en svo var þá brimið mikið og sjór fallinn nærri, að ekki þótti tiltök að bjarga þeim undan sjó. Var því tekið til ráðs að hrinda þeim á flot og færa þau út í Krossavík, þar sem kyrrara var. Var það gert.
Eftir allt þetta erfiði voru menn bæði þreyttir og þjakaðir, en þó beið þeirra enn eitt drengskaparverkið, en það var að bjarga skipi Kristjáns, sem nú var nær að landi komið. Tókst það með harðfylgi, en þá var skipið orðið brotið. Mest af farangrinum rak upp, en allmikið skemmt. - Í þessari sögu er þér, lesari góður, sýnt inn í þá veröld breiðfirzkra vermanna, sem segja má að væri þeirra daglega andrúmsloft. Hér var skóli fyrir unglingana. Hér kenndi drengskapurinn hinum deiga. Hér óx manndómurinn ekki aðeins við sögusagnir mæðranna, þegar stigið var við stokkinn. Hér var komið út í sjálft stríðið og háskann. Hér voru hinir miklu sægarpar sjálfir kennararnir, og hér voru tekin hin veigamestu próf í karlmennsku og þolgæði.
(J.H.nr.1,1976: 78-81)