JAR 113

Hugmyndin:  Á vorönn 1999 kviknaði sú hugmynd með Finnboga og Hörpu að kenna saman áfanga þar sem fléttaðist saman kennsla í jarðfræði og einhvers konar þjóðfræði, helst með upplýsingatækni sem ívaf.  Eftir marga fundi varð niðurstaðan sú að bjóða upp á áfanga sem gengur, á þessari önn, undir nafninu JAR 113.  Reyndar kölluðum við áfangann Ferðamaður í tímanum meðan á fyrstu hugmyndavinnu stóð :-)

Markmið áfangans:   Nemendur öðlist skilning á jarðsögu Vesturlands og þeirri náttúru sem hefur sett mark sitt á sagnir og bókmenntir í þessum landshluta.

Nemendur þjálfist í að afla sér fjölbreyttra upplýsinga og vinna úr þeim, þ.m.t. að leggja eigið mat á upplýsingar og geta sett fram niðurstöður sínar á áhugaverðan hátt, einkum á tölvutæku formi.

Nemendur þjálfist í sjálfstæðum vinnubrögðum.

Lýsing á áfanganum:  Hér er um að ræða JAR 113 í framhaldsskóla.  Undanfari áfangans er ÍSL 203. Áfanginn nýtist sem 3 einingar í raungreinum eða í frjálsu vali.  Þetta er þverfaglegur áfangi, þar sem fléttast saman jarðfræði, íslenska og upplýsingatækni.  Þessi áfangi er sérstaklega ætlaður þeim sem ætla í framhaldsnám í jarðfræði, hyggja á nám í ferðamálagreinum, hafa áhuga á íslenskum menningararfi eða vilja kynnast möguleikum margmiðlunar af eigin raun.

Efni áfangans er Vesturland, með áherslu á Snæfellsnes á haustönn 1999.  Tíminn verður nokkurs konar rammi um áfangann þannig að byrjað er á forsögulegum tíma (jarðfræði) og sveigt síðan yfir í sögulegan tíma (sagnir og þjóðlegan fróðleik).  Reynt verður að gaumgæfa hvernig umhverfið getur verið uppspretta sagna eða hvernig náttúran speglast í þjóðlegum fróðleik og sögnum.

Kennsluform:  Nemendur vinna sjálfstætt og námið er að talsverðum hluta fólgið í rannsóknarferli, þar sem nemendur kynna sér valið efni;  Rannsóknarspurning áfangans í heild er: Hver er þáttur umhverfisins í menningararfleifðinni?  Til þess að nálgast svarið þurfa nemendur að afla sér ýmiss konar heimilda, fara í vettvangsathugun, vinna eigið efni, jafnt texta sem myndir og meta þær upplýsingar sem þeim standa til boða.  Síðan þurfa nemendur að setja fram niðurstöður sína á skýran og áhugaverðan hátt, á formi margmiðlunar.  Gert er ráð fyrir að nemendur vinni í fámennum hópum eða pörum.  Þeir hafi nokkurt val um verkefni.  Hlutverk kennara er fyrst og fremst verkstjórn og handleiðsla.

Afrakstur af vinnu nemenda mun birtast á vefsíðum og geisladiski.  Hugsanlega verður efni af hverri önn safnað á geisladisk, því e.t.v. mun ekki liggja nægilegt efni fyrir eftir aðeins einnar annar kennslu.  Vonir standa til að ferðaþjónustuaðilar á Vesturlandi geti nýtt sér slíkt efni.  Þegar fram líða stundir má leita samstarfs við slíka aðila um kostun t.d. þýðingar efnisins á erlend tungumál.  Þannig komi það efni sem safnast í sarpinn ýmsum til góða og geti þ.á.m. nýst til kennslu í grunnskólum og öðrum framhaldsskólum, sem ítarefni í náttúrufræði, jarðfræði, íslensku eða samfélagsfræði.

Fjármálin: Fjölbrautaskóli Vesturlands fékk styrk úr Þróunarsjóði Menntamálaráðuneytisins til að hanna og kenna áfangann enda er þetta nýr áfangi og þarf nokkurt fé til að greiða ferðalög og ýmsan búnað auk annars.  Skólinn styrkir sjálfur þennan áfanga myndarlega með því að greiða tveimur kennurum fulla kennslu við hann nú á haustönn.